ADHD, yani Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, son yıllarda iş yerlerini köklü bir şekilde etkiledi. Bir Lidl mağazasında müdür yardımcısı olan Ryan’ın hikayesi, bu değişimin ne kadar derin olduğunu gösteriyor. 18 ay boyunca bu durumu düşünmekten kendini alamamış. Sonunda, işverenine bu durumu bildirdiğinde, sonuçları ağır oldu. Ryan, işten çıkarıldı ama bu durumu kabullenmedi. Mahkemeye başvurdu ve 45,000 sterlin tazminat kazandı. Mahkeme, işverenin ona yeterli düzenlemeleri sağlamadığını ve buna bağlı olarak haksız yere işten çıkarıldığına karar verdi. Ryan’ın yaşadığı bu deneyim, birçok insanın benzer sorunlarla karşılaştığını ortaya koyuyor.
Son yıllarda, otizm, ADHD, disleksi gibi nöroçeşitlilik durumlarına tanı konan insanların sayısı hızla arttı. 2020’de 265 olan iş mahkemesi vakası, 2025’te 517’ye çıktı. İşverenlerin bu duruma dikkat etmesi gerektiği konusunda avukatlar ve insan kaynakları uzmanları hemfikir. Nöroçeşitlilik, artık iş yerlerinde sıkça tartışılan bir konu haline geldi. Ancak, birçok çalışan, teşhis edilmeden veya gerekli düzenlemeler yapılmadan iş hayatına atılıyor. Özellikle, İngiltere’de NHS bekleme listeleri rekor seviyelere ulaştı ve bazı bölgelerde kapanmak zorunda kaldı.
Aynı zamanda, birçok insanın bu durumları göz ardı edildi. Örneğin, College London’un verilerine göre, 40 yaş üstü otistik bireylerin %90’ı tanı almamış durumda. Bu, toplumun nöroçeşitliliğe yönelik farkındalığının arttığını gösteriyor ama aynı zamanda da yetersiz kalıyor. Çalışanlar artık sessiz kalmak istemiyor, yaşadıkları zorlukları dile getirmeye başladı. Çeşitlilik ve kapsayıcılık danışmanı Lutfur Ali, işverenlerin doğru eğitim ve zaman almadıklarını vurguluyor.
Birçok işyeri, bu durumu kabullenmekte zorluk çekiyor. İşverenler, bir çalışana yapılan ayarlamanın diğerlerine de yapılması gerektiğini düşünüyorlar. Ancak, çoğu durumda düzenlemeler maliyet açısından oldukça düşük. Örneğin, toplantı yapma yöntemlerini değiştirmek veya çalışanlara düzenli molalar vermek gibi basit ayarlar, hem çalışanların performansını artırıyor hem de işyerindeki genel atmosferi olumlu yönde etkiliyor.
Geçen yıl bir mahkemede, Greene King adlı bir pub zincirinin, disleksi sorunları olan bir aşçı için makul düzenlemeler yapmadığına karar verildi. Aşçının işten çıkarılması, bu düzenlemelerin olmaması nedeniyle gerçekleşti ve kendisine 24,000 sterlin tazminat verildi. İşverenlerin, bu gibi durumlarda tazminat ödemekten kaçınmaları, onları daha dikkatli olmaya itiyor.
Daniel Rickman, Structura adlı bir cam işleme şirketinin sahibi, çalışanlarının ayarlamalar istemesini beklemeden, bu ayarlamaları herkese sunmaya karar verdi. Şirket, esnek çalışma saatleri uyguladı, toplantı odalarına stres topu gibi oyuncaklar koydu ve çalışanın rahatsız edilip edilmeyeceğini belirten renkli ışıklar ekledi. Rickman, bu uygulamanın, herkesin en iyi şekilde çalışmasına yardımcı olduğunu belirtiyor.
Bütün bu durumlar, işverenlerin nöroçeşitlilik konularında daha fazla bilgi sahibi olmaları gerektiğini ortaya koyuyor. Ancak, bazı işverenler hala bu durumu kabullenmekte zorlanıyor. Gelecekte, bu iş yerlerinde nasıl bir dönüşüm yaşanacak? Belki de daha fazla değişikliğe ihtiyaç duyulacak…
Kaynak: Orijinal Haber